Sau nhiều năm tái cấu trúc, Hoàng Anh Gia Lai (HAGL) đang quay lại với một canh bạc lớn: xây dựng vùng trồng 20.000 ha cà phê - quy mô mà nếu hoàn thành sẽ trở thành vùng cà phê do doanh nghiệp quản lý lớn nhất thế giới.
Không chỉ là câu chuyện diện tích. Điều đáng chú ý hơn là cách bầu Đức thiết kế lại chiến lược tài chính và chuỗi giá trị để tránh lặp lại những sai lầm quá khứ.
Tham vọng vùng cà phê lớn nhất thế giới
Ngày 16/3/2026, HAGL tổ chức hội thảo chiến lược phát triển 20.000 ha cà phê đến năm 2028, với sự tham gia của Ngân hàng OCB và Chứng khoán OCBS.
Nếu hoàn thành kế hoạch, quy mô này sẽ vượt qua nhiều tổ chức trồng cà phê lớn trên thế giới như:
+Horizon Plantations (Ethiopia): 14.656 ha
+Daterra (Brazil): 6.405 ha
Mục tiêu của HAGL không dừng ở việc bán cà phê nhân xanh, mà tiến sâu hơn vào chuỗi giá trị chế biến và tinh chế.
Bối cảnh thị trường đang khá thuận lợi:
+Xuất khẩu cà phê Việt Nam 2025 đạt 9 tỷ USD
+Sản lượng 1,59 triệu tấn
+Trung Quốc nổi lên như thị trường tăng trưởng nhanh, với kim ngạch nhập khẩu 2,07 tỷ USD, tăng 57% chỉ trong một năm.
Điều này mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp sở hữu vùng nguyên liệu quy mô lớn và ổn định.
“Kỷ luật nợ”: Bầu Đức đặt giới hạn dưới 50%
Sau khi hoàn tất tái cơ cấu nợ vào năm 2025, HAGL tuyên bố thiết lập nguyên tắc tài chính cứng cho giai đoạn mới.
Theo Chủ tịch Đoàn Nguyên Đức, tỷ lệ nợ/vốn chủ sở hữu sẽ luôn dưới 50% trong suốt quá trình triển khai dự án.
Ông thẳng thắn chia sẻ rằng sau nhiều thất bại và thành công:
“Trước đây tôi rất liều. Bây giờ đầu tư phải cẩn trọng hơn.”
Đây được xem là thay đổi lớn trong tư duy quản trị của HAGL – từ mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào đòn bẩy sang tăng trưởng dựa trên dòng tiền thật.
Bầu Đức cũng tuyên bố minh bạch toàn bộ dự án:
“Ai muốn kiểm chứng, tôi sẵn sàng dẫn đi thăm vườn.”
Mô hình doanh thu gần 19.000 tỷ/năm
Theo kế hoạch, vùng cà phê 20.000 ha có thể tạo ra doanh thu khoảng 18.745 tỷ đồng mỗi năm.
Cơ cấu doanh thu dự kiến gồm:
1. Cà phê nhân xanh
- Chiếm khoảng 64% doanh thu
- Giá trị: 457 triệu USD
2. Cà phê rang xay
- Tỷ trọng: 17%
- Giá trị: 122 triệu USD
3. Sản phẩm tinh chế
- Cà phê hòa tan
- Trà Cascara
- Tỷ trọng: 18,7%
- Giá trị: 133 triệu USD
Việc đẩy mạnh chế biến sâu giúp ổn định biên lợi nhuận, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào biến động giá cà phê thô.
Kinh tế tuần hoàn: biến vỏ cà phê thành tiền
Một điểm đáng chú ý trong chiến lược là tận dụng phụ phẩm.
HAGL dự kiến đầu tư hơn 1.000 tỷ đồng xây dựng nhà máy chiết xuất tinh cà phê từ:
- vỏ quả
- vỏ thóc
- cascara
Mỗi 5 tấn vỏ khô có thể tạo ra 1 tấn tinh cà phê xuất khẩu.
Vì nguyên liệu gần như là phụ phẩm, nên biên lợi nhuận của mảng này được kỳ vọng khá cao.
Canh tác mật độ cao để tăng sản lượng
Về mặt kỹ thuật, dự án nhận hỗ trợ từ Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên (WASI).
Mô hình canh tác áp dụng mật độ khá cao:
- Arabica: 4.700 cây/ha
- Robusta: 3.150 cây/ha
Tổng sản lượng dự kiến đạt:
565.000 tấn quả tươi mỗi năm.
Vùng trồng Arabica trọng điểm đặt tại Paksong (Lào) - khu vực có:
- độ cao phù hợp
- khí hậu ổn định
- hơn 10 năm không ghi nhận sương muối.
Câu chuyện phía sau: HAGL đang đánh cược vào chu kỳ mới của cà phê
Theo nhiều chuyên gia tại hội thảo, một trong những lý do HAGL tập trung vào Arabica là dự báo dài hạn:
Diện tích Arabica toàn cầu có thể giảm tới 50% vào năm 2050 do biến đổi khí hậu.
Nếu kịch bản này xảy ra, nguồn cung Arabica sẽ ngày càng khan hiếm – và những doanh nghiệp có vùng trồng quy mô lớn ở khu vực phù hợp khí hậu sẽ nắm lợi thế lớn.
Góc nhìn đáng chú ý
Dự án 20.000 ha cà phê của HAGL thực chất là một chiến lược ba lớp:
-
Kiểm soát vùng nguyên liệu lớn
-
Tăng giá trị qua chế biến sâu
-
Giữ kỷ luật tài chính chặt chẽ
Sau giai đoạn khủng hoảng nợ kéo dài gần một thập kỷ, đây có thể xem là “ván cược nông nghiệp” lớn nhất của bầu Đức trong chu kỳ mới.
Nếu thành công, HAGL không chỉ quay lại quỹ đạo tăng trưởng mà còn có thể trở thành một trong những nhà sản xuất cà phê tích hợp lớn nhất khu vực.
