Điện hạt nhân không còn là câu chuyện của riêng Mỹ, Nga hay châu Âu. Hàn Quốc, Trung Quốc, Canada, Nhật Bản đã xây những tổ hợp điện hạt nhân với quy mô tương đương cả một hệ thống điện của nhiều quốc gia.
Top các nhà máy lớn nhất thế giới hiện nay:
- Kashiwazaki–Kariwa, Nhật Bản: 7.965 MW, 7 tổ máy.
- Kori/Shin-Kori, Hàn Quốc: khoảng 7.400–7.500 MW, 7 tổ máy.
- Hongyanhe, Trung Quốc: 6.710 MW, 6 tổ máy.
- Tianwan, Trung Quốc: 6.608 MW, 6 tổ máy.
- Bruce A & B, Canada: 6.232 MW, 8 tổ máy.
Đằng sau những con số đó là một điểm chung: các quốc gia này đều cần nguồn điện nền ổn định cho công nghiệp, đô thị, công nghệ, quốc phòng và an ninh năng lượng. Điện hạt nhân không phụ thuộc nắng, gió hay thủy văn; có thể chạy ổn định 24/7 và phát thải carbon thấp.
Và Việt Nam đang chuẩn bị bước vào cuộc chơi này.
Hai dự án Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2 được tái khởi động, mỗi dự án dự kiến 2 tổ máy. Tổng công suất định hướng tối thiểu khoảng 4.000 MW, và có thể tăng lên tới 6.400 MW tùy phương án công nghệ cuối cùng.
Nếu đạt phương án cao, quy mô hai nhà máy Ninh Thuận sẽ tiệm cận những tổ hợp điện hạt nhân lớn nhất thế giới như Bruce của Canada, Tianwan hay Hongyanhe của Trung Quốc.
Ninh Thuận 1 đang ưu tiên hợp tác với Nga và công nghệ VVER-1200. Ninh Thuận 2 tiếp tục hoàn thiện phương án đối tác, công nghệ và nguồn vốn. EVN và Petrovietnam được giao chuẩn bị đầu tư; mục tiêu là đưa các nhà máy đầu tiên vào vận hành từ đầu thập niên 2030.
Điều đáng nói nhất: cả Đông Nam Á hiện chưa có quốc gia nào vận hành điện hạt nhân thương mại. Philippines từng xây nhà máy nhưng chưa hoạt động; Indonesia, Thái Lan, Malaysia, Singapore vẫn mới ở giai đoạn nghiên cứu và chuẩn bị.
Nếu Ninh Thuận được làm đúng, làm an toàn và làm tới nơi tới chốn, Việt Nam có thể là nước đầu tiên trong ASEAN sở hữu điện hạt nhân thương mại.
Đây không chỉ là thêm vài nghìn MW điện. Đây là cơ hội để Việt Nam xây năng lực công nghệ, cơ khí, tự động hóa, vật liệu, đào tạo nhân lực chất lượng cao và khẳng định vị thế trong một ngành mà càng khó, giá trị chiến lược càng lớn. 
