Phương Anh, 25 tuổi, một nhân viên tại TP.HCM, cho biết gần đây cô đã chờ đợi lâu hơn để đặt Grab bike. “Tôi thường chỉ mất 5-10 phút để đặt Grab. Nhưng bây giờ, thời gian lại kéo dài tới 15-30 phút ”.

Phương Anh nói thêm: “Điều này khiến tôi có thể bị trễ giờ làm bất cứ lúc nào.”

Sự gián đoạn thậm chí diễn ra ngoài giờ cao điểm. “Tôi đã nhận ra sự khó chịu này một lần nữa khi cố gắng đặt một chiếc taxi để đi chơi với bạn bè của mình vào buổi tối,” cô nói.

Tài xế đồng loạt nghỉ việc

Ngay sau khi giá xăng tăng 30.000 đồng vài ngày trước, các tài xế taxi công nghệ đã đồng loạt tắt ứng dụngvà tập trung tại các văn phòng của Grab và Gojek để yêu cầu mức chiết khấu tốt hơn và các khoản thưởng khác. Bên cạnh đó, nhiều người trong số họ chuyển sang các công việc khác để kiếm tiền.

Đa số đều cho rằng, thu nhập từ lái xe công nghệ hiện nay không thể kiếm sống.

Phú Đạt, cựu tài xế taxi công nghệ vừa nghỉ việc cho biết, anh kiệt sức vì phải làm thêm nhiều giờ. “Tôi phải làm việc từ 6 giờ sáng đến 12 giờ đêm mới có đủ tiền trang trải.”

Ngay cả các tài xế taxi truyền thống cũng trong tình trạng tương tự trong khi các hãng taxi chịu thiệt hại nặng nề trong đợt đại dịch kéo dài hơn 2 năm. Theo các hãng, rất nhiều tài xế đã xin nghỉ việc và họ phải thanh lý hầu hết xe để xóa nợ tại các ngân hàng.

grab-anh3-6482-1607330128-1654771183.jpeg
 

Ông Đặng Tuấn Anh, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty CP Phát triển Thương mại và Du lịch Phù Đổng, đơn vị điều hành thương hiệu taxi Thành Lợi, cho biết: “Khoảng 400 trong số 600 tài xế của chúng tôi đã nghỉ việc.”

Tuấn Anh cho biết, hầu hết các tài xế đều ở nhà thuê nên chi phí sinh hoạt là một vấn đề khá lớn đối với họ.

Số liệu do Hiệp hội Taxi Hà Nội công bố cho thấy, khoảng 12.000 tài xế taxi đã rời thị trường kể từ khi COVID-19 bùng nổ.

Trái ngược với lý giải của các hãng taxi, các công ty dịch vụ gọi xe như be và Gojek lại cho rằng nhu cầu đi lại vượt cung là những gì thực sự đang diễn ra.

Ông Nguyễn Việt Linh, Giám đốc truyền thông cho biết, kể từ khi nền kinh tế mở cửa trở lại, nhu cầu đi lại tăng đột biến, vượt quá nguồn cung mà chúng tôi đưa ra hiện nay. Vì vậy, việc người dân khó bắt được taxi vào những giờ cao điểm là điều khó tránh khỏi.

Cùng quan điểm, bà Nguyễn Vân Chi, Giám đốc truyền thông của Gojek Việt Nam cũng thừa nhận sự mất cân bằng trong cung và cầu đi lại. Bà cho biết công ty luôn theo sát diễn biến thị trường để tìm ra những điều chỉnh phù hợp.

Theo sau trào lưu ở Trung Quốc?

Chi phí xăng dầu cao và sự mất cân bằng giữa công việc và cuộc sống cũng là những lý do chính đằng sautrào lưu nghỉ việc tại thị trường dịch vụ gọi xe Trung Quốc - một chủ đề gây chú ý trên báo chí quốc tế trong nhiều năm nay.

Ở Trung Quốc, phong trào ‘nằm phẳng’ hay ‘nằm yên, kệ đời’ đang là một hiện tượng đáng chú ý. Ngày càng có nhiều người trẻ mong muốn rời khỏi thị trường lao động, đặc biệt là trong lĩnh vực công nghệ, chủ yếu xuất phát từ văn hóa làm việc khắc nghiệt đã ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần và thể chất của nhân viên.

Hơn 95% tài xế gọi xe Trung Quốc làm việc hơn 8 giờ mỗi ngày và 28% trong số họ làm việc hơn 12 giờ mỗi ngày. Và hơn 44% nhân viên giao hàng của đất nước này phải giao hơn 800 đơn hàng hàng tháng, theo một báo cáo được công bố bởi Trung tâm Nghiên cứu và Trợ giúp Pháp lý Bắc Kinh Yilian.

Bên cạnh thu nhập không ổn định, các tài xế còn phải đối mặt với nhiều rủi ro khác nhau như tai nạn giao thông, thời tiết xấu và những rủi ro khác.

Theo tờ Caixin, vào những giờ cao điểm, những người giao hàng thậm chí lái xe bằng một tay trong khi tay kia cầm điện thoại để nhận các đơn hàng khác.

Didi - một trong những công ty đặt xe hàng đầu Trung Quốc bị cáo buộc đưa ra mức chiết khấu không hợp lý và sử dụng tiền thưởng để khiến tài xế làm thêm nhiều giờ hơn.

Một chuyên gia trong lĩnh vực công nghệ chia sẻ, những điều đã xảy ra ở Trung Quốc, sẽ xảy ra ở Việt Nam trong 3-5 năm tới.

Về vụ việc, ông cho rằng khác biệt lớn nhất ở đây là việc tài xế Việt Nam không chấp nhận sự mất cân bằng giữa công việc và cuộc sống và mức thu nhập không phù hợp. Họ sẵn sàng đấu tranh cho những gì họ cho là đúng như tắt app và yêu cầu chiết khấu tốt hơn và hoa hồng tốt hơn

Taxi công nghệ là một ngành mới, do đó, nó ẩn chứa nhiều rủi ro cho cả người sử dụng lao động và người lao động. Tại Đông Nam Á, các hãng như Grab và Gojek vẫn chịu lỗ nặng nên họ đặc biệt phụ thuộc vào số lượng lớn nhân viên để duy trì hoạt động. Trong khi đó, các khoản phụ cấp và chế độ làm việc cho lao động tự do, bao gồm tài xế taxi công nghệ vẫn chưa được hình thành, khiến họ gặp nhiều rủi ro hơn so với những người làm việc trong văn phòng. Nhìn chung, để hoàn thiện và khắc phục từng lỗi trong ngành này là vẫn một chặng đường dài.