NẾU NGA – UKRAINE HÒA BÌNH, KINH TẾ VIỆT NAM SẼ HƯỞNG LỢI NHƯ THẾ NÀO?

Sau hơn 4 năm xung đột, triển vọng hòa bình Nga – Ukraine đang có những tín hiệu tích cực khi các cuộc đàm phán được nối lại dưới sự trung gian của Mỹ. Đáng chú ý, các hoạt động tiếp xúc cấp cao giữa Mỹ, Trung Quốc và Nga đang được xúc tiến, làm gia tăng kỳ vọng về một giải pháp ngoại giao chấm dứt chiến tranh. Nếu hòa bình được thiết lập và Nga từng bước được dỡ bỏ cấm vận, đây có thể là bước ngoặt lớn đối với kinh tế, thương mại và đầu tư toàn cầu, trong đó Việt Nam là một trong những quốc gia có cơ hội hưởng lợi.

1. Nga được dỡ bỏ cấm vận – thương mại Việt – Nga rộng cửa phục hồi.

Năm 2025, kim ngạch thương mại Việt – Nga đạt khoảng 4,77 tỷ USD. Riêng 7 tháng đầu năm 2026 đạt 3,24 tỷ USD, tăng 12% so với cùng kỳ.

Nếu các hạn chế về ngân hàng, thanh toán quốc tế, bảo hiểm và vận tải, được tháo gỡ, Việt Nam có thể đẩy mạnh xuất khẩu điện tử, dệt may, thủy sản, cà phê và hàng tiêu dùng sang Nga.

Ngược lại, việc nhập khẩu dầu khí, than, phân bón, lúa mì, kim loại và máy móc thậm chí hợp tác an ninh quốc phòng từ Nga sẽ thuận lợi hơn. Các dự án hợp tác năng lượng, dầu khí và đầu tư giữa hai nước cũng có thêm điều kiện phát triển.

2. Ukraine hòa bình – khôi phục thương mại và mở ra thị trường tái thiết khổng lồ.

Trước chiến tranh, thương mại Việt Nam – Ukraine năm 2021 đạt khoảng 714 triệu USD, nhưng giảm xuống 244 triệu USD năm 2022, tương đương mức giảm gần 66%.

Năm 2024, kim ngạch phục hồi lên khoảng 542 triệu USD, trong đó Việt Nam nhập khẩu 474,6 triệu USD, chủ yếu là nguyên liệu, đặc biệt là lúa mì.

Khi chiến tranh kết thúc, Việt Nam có thể tăng nhập khẩu ngũ cốc, nguyên liệu nông nghiệp và kim loại; đồng thời mở rộng xuất khẩu thủy sản, dệt may, giày dép, điện tử và hàng tiêu dùng sang Ukraine.

Đáng chú ý, theo Ngân hàng Thế giới, Ukraine cần khoảng 588 tỷ USD để phục hồi và tái thiết trong 10 năm. Đây là cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam tham gia cung ứng thép, vật liệu xây dựng, thiết bị điện, máy móc và nội thất.

3. Châu Âu phục hồi – xuất khẩu Việt Nam có thêm động lực.

Năm 2025, thương mại hàng hóa Việt Nam – EU đạt khoảng 76 tỷ EUR, trong đó xuất khẩu của Việt Nam ước đạt 63,85 tỷ EUR.

Chiến tranh kết thúc có thể giúp giảm chi phí năng lượng, phục hồi sản xuất và sức mua tại châu Âu. Các ngành xuất khẩu chủ lực như điện tử, dệt may, da giày, đồ gỗ và thủy sản sẽ có thêm cơ hội tăng đơn hàng.

Chỉ cần xuất khẩu sang EU tăng thêm 5% so với nền năm 2025, kim ngạch đã có thể tăng khoảng 3,2 tỷ EUR. Đây là phép tính minh họa về quy mô thị trường, không phải dự báo tác động trực tiếp của hòa bình.

4. Năng lượng và nguyên liệu hạ nhiệt – giảm áp lực lạm phát.

Nga và Ukraine giữ vai trò quan trọng trong nguồn cung dầu khí, lúa mì, phân bón và nhiều nguyên liệu công nghiệp toàn cầu.

Nếu thương mại được bình thường hóa, nguồn cung ổn định hơn có thể giúp giảm chi phí nhiên liệu, vận tải, thức ăn chăn nuôi và sản xuất tại Việt Nam.

Quan trọng hơn, áp lực lạm phát và tỷ giá giảm sẽ tạo thêm dư địa điều hành lãi suất, hỗ trợ tín dụng, đầu tư và tiêu dùng trong nước.

5. Du lịch, đầu tư và hợp tác quốc tế được thúc đẩy.

Năm 2025, Việt Nam đón gần 690.000 lượt khách Nga, tăng gần 197% so với năm trước. Khi hàng không và thanh toán quốc tế thuận lợi hơn, du lịch Việt Nam, đặc biệt tại Khánh Hòa, Phú Quốc và các địa phương ven biển, có thể tiếp tục hưởng lợi.

Bên cạnh đó, môi trường địa chính trị ổn định hơn cũng hỗ trợ hoạt động đầu tư, hợp tác năng lượng và thương mại quốc tế.

Hòa bình không chỉ có lợi cho Nga và Ukraine!

Điều đáng kỳ vọng nhất là sự bình thường hóa của các dòng chảy thương mại, năng lượng, vốn và đầu tư toàn cầu.

Việt Nam có thể hưởng lợi đồng thời từ ba hướng: mở rộng thương mại với Nga, tham gia phục hồi kinh tế Ukraine và gia tăng xuất khẩu sang châu Âu. Trong khi đó, chi phí nguyên liệu và năng lượng thuận lợi hơn sẽ giúp cải thiện hiệu quả sản xuất, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng.

Tất nhiên, chiến tranh kết thúc không đồng nghĩa các lệnh cấm vận Nga được dỡ bỏ ngay lập tức. Nhưng nếu hòa bình bền vững được thiết lập và quan hệ kinh tế từng bước bình thường hóa, đây sẽ là một chất xúc tác tích cực cho Việt Nam.

Kết hợp với đầu tư công, cải cách thể chế và mục tiêu tăng trưởng GDP cao, năm 2027 có thể mở ra một giai đoạn thuận lợi hơn cho kinh tế Việt Nam.

Bài viết thể hiện quan điểm phân tích kinh tế cá nhân, không phải khuyến nghị đầu tư. 

-Thăng Long Official-