Mấy tháng nay đi ngang Trần Nhân Tông (Hà Nội) là lại thấy cảnh quen quen: dép nhựa, mũ bảo hiểm xếp hàng dài trên vỉa hè giữ chỗ. Chủ nhân đứng đợi từ sáng sớm. Nhìn qua cứ tưởng đang có chương trình phát quà miễn phí. Nhưng không, người ta đi mua vàng.
Điều thú vị là cảnh này không diễn ra lúc giá lập đỉnh. Ngược lại, nó bùng lên đúng lúc giá vừa có một nhịp cắm đầu. Thế nên nhiều người mới thốt lên: “Dân mình giàu đến thế sao? Tiền đâu mà đi gom vàng rần rần vậy?”
Nhưng nếu nghĩ kỹ, có khi không phải vì giàu. Mà vì lo.
Giá vàng thế giới vừa điều chỉnh từ vùng đỉnh hơn 5.300 USD/ounce, trong nước cũng lùi vài triệu mỗi lượng. Mức giảm 2–3 triệu thật ra không lớn so với mặt bằng hiện tại, nhưng lại đủ để kích hoạt tâm lý “giá đang sale”. Ai từng chần chừ khi vàng chạm 190 triệu/lượng giờ thấy 182 -185 triệu là sốt ruột. Cảm giác chung là: không mua bây giờ, nhỡ mai nó lại phi tiếp thì sao?
Đám đông không hẳn sợ mua đắt. Họ sợ lỡ cơ hội mua rẻ hơn hôm qua.
Còn chuyện giá vàng trong nước cao hơn thế giới cả chục triệu mỗi lượng? Người mua không phải không biết. Nhưng với họ, phần chênh lệch đó giống một loại “phí bảo hiểm”. Thị trường vàng trong nước có đặc thù riêng, nguồn cung hạn chế. Họ tin rằng khi bán ra, mức vênh này vẫn tồn tại. Tức là họ không nhìn vào giá quốc tế, mà nhìn vào sức mua của đồng tiền mình đang cầm.
Nói thẳng ra, câu hỏi “ dân mình giàu từ lúc nào vậy?” có khi nên đổi lại thành: “Tiền giờ biết đi đâu?”
Bất động sản thanh khoản chưa thật sự hồi phục. Chứng khoán thì lên xuống thất thường. Gửi tiết kiệm lãi không thấp, nhưng cũng chẳng đủ hấp dẫn nếu so với tốc độ tăng của vàng thời gian qua. Với một khoản tiền vài trăm triệu đến dưới một tỷ, không đủ mua nhà, vàng gần như là lựa chọn dễ hiểu nhất.
Điều đáng suy nghĩ hơn là nhiều người chấp nhận mua giới hạn số lượng, thậm chí cầm giấy hẹn. Tức là họ không chỉ mua vàng, mà mua cảm giác an tâm. Trong bối cảnh nhiều biến động, giữ một tài sản hữu hình trong tay vẫn khiến người ta yên tâm hơn nhìn con số trên màn hình.
Vậy dân mình có giàu không? Có một bộ phận trung lưu tích lũy tốt hơn trước, điều đó đúng. Nhưng cảnh xếp hàng mua vàng không hẳn là dấu hiệu của sự dư dả. Nó giống phản xạ phòng thủ hơn là khoe sự sung túc.
Khi các kênh đầu tư khác chưa đủ niềm tin, vàng vẫn sẽ là nơi người ta tìm đến. Không phải vì họ quá nhiều tiền.
Mà vì họ sợ mất giá trị của đồng tiền mình đang có.
