10 dấu hiệu cổ đông nhỏ lẻ nên bật đèn vàng thoát khỏi doanh nghiệp.
Đi họp thứ đáng giá nhất thường không nằm trong tài liệu dày cả xấp. Nó nằm ở cách ban lãnh đạo trả lời, lảng tránh, đổ lỗi, và đối diện với những câu hỏi khó của cổ đông. Nói thẳng: nhiều red flag không đợi đến lúc báo cáo tài chính xấu mới lộ ra.
Nó lộ ngay trên sân khấu. Qua giọng nói, thái độ, cấu trúc câu trả lời và cách họ dùng chữ để che đi chỗ thiếu chắc chắn:
1. Hỏi một đằng, trả lời một nẻo
Cổ đông hỏi dòng tiền, lãnh đạo nói về tầm nhìn.
Hỏi nợ vay, nói về khát vọng.
Hỏi dự án kẹt ở đâu, kể lịch sử hình thành doanh nghiệp.
Nói 10 phút, thông tin hữu ích được khoảng… 2 câu.
Đây là kiểu rất giỏi biến một câu hỏi thẳng thành chuyến xe buýt chạy lòng vòng trong thành phố. Khi câu trả lời càng dài mà trọng tâm càng mất hút, cổ đông nên cảnh giác.
2. “Rất quyết tâm”, nhưng số liệu thì mất tích
Một số lãnh đạo có vốn từ vựng rất khỏe:
“quyết tâm”, “bứt phá”, “khả quan”, “rất tự tin”, “đầy triển vọng”.
Nghe xong hội trường có thể ấm lên. Nhưng tài khoản cổ đông sau đó thì chưa chắc. Vấn đề không nằm ở sự tự tin. Vấn đề nằm ở chỗ: mốc thời gian đâu, dữ liệu đâu, rủi ro đâu, kịch bản xấu đâu?
Nếu câu trả lời chỉ toàn khí thế mà thiếu con số, rất có thể cổ đông đang nhận một bài động viên tinh thần, thực tế xấu hơn suy nghĩ.
3. Cái gì cũng tại… vĩ mô
Vĩ mô mà biết nói năng. Thì ông chủ tịch hàm răng chẳng còn:
Lợi nhuận hụt vì vĩ mô. Dự án chậm vì vĩ mô. Không chia cổ tức cũng vì vĩ mô. Giá cổ phiếu đi xuống? Vẫn là vĩ mô.
Doanh nghiệp nào cũng chịu tác động của thị trường chung.
Nhưng lãnh đạo yếu thường dùng chữ “vĩ mô” như một cái ô rất to: trời mưa gì cũng giơ ra che. Nghe một lúc có cảm giác công ty không có ban điều hành, chỉ có thời tiết.
4. Chủ tịch họ “Hứa”
Có một kiểu lãnh đạo năm nào cũng có chiến lược mới, câu chuyện mới, giấc mơ mới.
Chỉ có lời hứa năm ngoái là biến mất rất nhanh.
Họ nhớ kỹ thành tích. Quên khá nhanh những mục tiêu chưa đạt.
Muốn biết ai đáng tin, đừng nghe năm nay họ hứa gì.
Hãy kiểm tra năm ngoái họ nói gì, làm được bao nhiêu, và có đủ thẳng thắn để nhắc lại quá khứ hay không.
5. Dùng mỹ từ như rắc tiêu lên món ăn nhạt
Cổ đông hỏi: Phát hành thêm để làm gì?
Lãnh đạo đáp: “Chúng tôi hướng tới hệ sinh thái, tối ưu nền tảng, mở rộng không gian phát triển…”
Nghe rất sang. Chỉ có điều tiền vẫn chưa biết đi đâu.
Đây là bài test rất quan trọng. Một lãnh đạo không đáng tin thường nói rất nhiều về tương lai nhưng rất ít đề cập hiện tại.
6. Né… đối thoại trực diện
Có khá nhiều doanh nghiệp chỉ nhận câu hỏi bằng văn bản.
Không sai. Nhưng nếu hình thức này đi kèm với việc lọc câu hỏi, né câu hỏi gai góc: ESOP, pha loãng, giao dịch bên liên quan, thù lao lãnh đạo, nợ vay, tiến độ dự án… thì đó là vấn đề cần lưu tâm.
7. Đọc tài liệu 1–2 tiếng, thảo luận được 5 phút
Đây là chiêu rất quen.
Tài liệu đã gửi trước, nhưng vào đại hội vẫn đọc lại dài như sớ
Trên bàn chủ tọa, có người lướt điện thoại. Dưới khán phòng, cổ đông bắt đầu ngáp.
Đến phần thảo luận thì cận giờ, “do thời gian có hạn” nên chỉ đủ trả lời 1–2 câu.
Nghi thức rất đầy đủ. Đối thoại thì rất tiết kiệm. Đó không phải là một bộ máy thực sự tôn trọng cổ đông thiểu số.
8. Bị chất vấn là đổi sắc mặt
Đây là dấu hiệu rất đáng ngại.
Một lãnh đạo thiếu bản lĩnh thường không đủ bình tĩnh trước phản biện công khai.
Họ dễ gắt. Dễ khó chịu. Dễ biến câu hỏi của cổ đông thành chuyện “thiếu hiểu biết” hoặc “không nhìn bức tranh lớn”. Người kiểm soát tốt tình hình thường không cần nổi nóng.
9. Nói quá nhiều về giá cổ phiếu
Doanh nghiệp làm ăn tốt thì về dài hạn, giá cổ phiếu thường tự biết đường mà đi.
Còn nếu lên sân khấu ĐHCĐ mà bô bô quá nhiều về chuyện cổ phiếu có thể X2, X3, “thị giá chưa phản ánh đúng tiềm năng”… thì cổ đông nên cảnh giác.
Lãnh đạo điều hành doanh nghiệp. Thị trường định giá cổ phiếu.
Nếu cả buổi họp mà người cầm lái điều tiết cảm xúc hội trường bằng giá cổ phiếu thì rất có thể doanh nghiệp đang thích kể câu chuyện đẹp hơn là câu chuyện thật.
10. Hội đồng quản trị và ban lãnh đạo “một màu”
Đi họp ĐHCĐ, hãy nhớ nhìn quanh bàn chủ tọa.
Nếu thấy không khí hơi giống ảnh gia đình hơn là sơ đồ quản trị, thì nên chú ý.
Bố - con. Vợ - chồng. Anh - em.
Doanh nghiệp gia đình không mặc định là xấu. Nhiều công ty lớn lên rất tốt từ nền tảng gia đình. Nhưng khi HĐQT thiếu thành viên độc lập, ban điều hành toàn người nhà, kiểm soát nội bộ cũng là người quen, thì ranh giới giữa quản trị và quản lý gia phả bắt đầu mờ đi. Không có bữa tiệc nội bộ nào thực sự thích người lạ ngồi chia món.
Tóm lại, đi ĐHCĐ thực chất để quan sát lãnh đạo đang cầm tiền của mình có đủ tài năng và minh bạch để gặp lại nhau năm sau hay không?
-----------------
Nguồn: Omega Money
