Khi nhắc đến các tờ tiền Mỹ, phần lớn mọi người thường nghĩ rằng đó là nơi in hình các Tổng thống. Nhưng có một ngoại lệ gây tò mò: Benjamin Franklin - người đàn ông xuất hiện trên tờ 100 USD, tờ tiền phổ biến và quyền lực nhất thế giới, lại chưa bao giờ là Tổng thống Mỹ.
Vì sao một người “không làm Tổng thống” lại được đặt trên đồng tiền cao giá nhất? Câu chuyện về Franklin chính là minh chứng cho ảnh hưởng vượt thời gian của ông đối với nước Mỹ.
Người cha lập quốc với tầm vóc đặc biệt
Benjamin Franklin (1706-1790) là một trong bảy “Người cha lập quốc” của Mỹ, cùng với George Washington, John Adams, Alexander Hamilton, John Jay, Thomas Jefferson và James Madison. Điểm khác biệt: ông là người duy nhất ký vào cả ba văn kiện quan trọng nhất của Hoa Kỳ - Tuyên ngôn Độc lập, Hiệp ước Paris và Hiến pháp Mỹ.
Franklin cũng đóng vai trò quyết định trong việc thuyết phục Pháp liên minh với Mỹ chống Anh, một bước ngoặt để nước Mỹ non trẻ giành độc lập. Ông còn là người đàm phán về các khoản vay và thương mại với châu Âu, đảm bảo nền tài chính cho cuộc cách mạng.
Nhà phát minh - Doanh nhân - Người truyền cảm hứng
Không chỉ là chính trị gia, Franklin còn nổi tiếng với tinh thần sáng tạo. Ông phát minh ra cột thu lôi, kính hai tròng, bếp Franklin… và đặc biệt, không đăng ký bản quyền bất cứ sáng chế nào. Lý do, như ông viết trong hồi ký: “Khi chúng ta được hưởng lợi từ sáng chế của người khác, ta nên vui mừng khi có cơ hội đền đáp lại cho cộng đồng bằng những sáng chế của mình.”
Franklin cũng là một doanh nhân thành công. Năm 1731, ông sáng lập hệ thống nhượng quyền thương mại đầu tiên tại Mỹ trong ngành in ấn – một ý tưởng đi trước thời đại.
Ông còn góp công sáng lập Đại học Pennsylvania, Bệnh viện Pennsylvania và Thư viện Công cộng Mỹ, những thiết chế xã hội vẫn còn ảnh hưởng đến ngày nay.
Vì sao Franklin lên tờ 100 USD?
Theo lịch sử Mỹ, chỉ có hai nhân vật không phải Tổng thống được in hình trên tiền giấy: Alexander Hamilton (Bộ trưởng Tài chính đầu tiên, tờ 10 USD) và Benjamin Franklin (tờ 100 USD).
Nếu Hamilton được coi là “kiến trúc sư trưởng” của hệ thống tài chính Mỹ, thì Franklin lại là biểu tượng của tầm nhìn, trí tuệ và tinh thần khai sáng trong buổi đầu lập quốc.
Tờ 100 USD in hình Franklin được xem như cách nước Mỹ vinh danh một con người có sức ảnh hưởng lớn lao, đến mức ông được mệnh danh là “Tổng thống duy nhất của Mỹ chưa từng làm Tổng thống.”
Những điều thú vị ít ai biết về Franklin
Từ năm 1948-1963, chân dung của ông từng xuất hiện trên đồng xu nửa USD.
Ông phát minh ra phông chữ đầu tiên ở Mỹ, sau này trở thành font nổi tiếng Franklin Gothic.
Tạp chí Forbes từng xếp ông ở vị trí 89 trong danh sách những người giàu có nhất lịch sử nước Mỹ.
Ông là Đại sứ Mỹ đầu tiên được Pháp tiếp nhận quốc thư, đồng thời từng được chỉ định làm Công sứ tại Thụy Điển (dù chưa từng đặt chân đến đây).
Năm 1790, chỉ hai tháng trước khi qua đời ở tuổi 84, ông còn đệ trình Quốc hội Mỹ yêu cầu xóa bỏ chế độ nô lệ.
Franklin không chỉ để lại dấu ấn trong chính trị và khoa học mà còn trong văn hóa tư tưởng. Ông được cả thế giới ngưỡng mộ như biểu tượng của sự tự học, tinh thần khai sáng, óc thực tiễn và tầm nhìn vượt thời đại.
Với người Mỹ, hình ảnh Franklin trên tờ 100 USD không đơn thuần là gương mặt một nhân vật lịch sử, mà là biểu tượng của trí tuệ, sự đổi mới và tinh thần khai phóng, những giá trị cốt lõi làm nên sức mạnh của Hợp chủng quốc Hoa Kỳ.
=> Chính vì thế, mỗi khi cầm tờ 100 USD, ta không chỉ cầm trong tay “đồng tiền quyền lực nhất hành tinh”, mà còn mang theo di sản của một con người được ví như Tổng thống duy nhất của Mỹ chưa từng làm Tổng thống.
