Tin rằng khoản thẻ thấu chi đã được tất toán trọn vẹn từ 8 năm trước, một khách hàng của Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank) không ngờ có ngày bị đẩy thẳng vào nhóm nợ xấu cao nhất nhóm 5, dù suốt nhiều năm liền hệ thống CIC không hề cảnh báo.
Sự việc khiến không chỉ cá nhân khách hàng rơi vào khủng hoảng, mà còn đặt ra hàng loạt dấu hỏi nghiêm trọng về trách nhiệm cập nhật thông tin tín dụng và quy trình quản lý nợ của ngân hàng.
📌 Tất toán xong sao kê “sạch” CIC im lặng suốt nhiều năm
Năm 2015, chị Đoàn Thị Kiều Trinh mở thẻ thấu chi hạn mức 30 triệu đồng tại TPBank, thời hạn từ 18/12/2015 đến 18/12/2016. Đến tháng 10/2016, do không còn nhu cầu sử dụng, chị chủ động liên hệ nhân viên ngân hàng để tất toán và đóng thẻ.
Ngày 11/8/2016, chị Trinh nhận được email sao kê từ TPBank với nội dung: không có dư nợ hiện tại và dư nợ phát sinh, một xác nhận khiến chị tin rằng nghĩa vụ tài chính đã kết thúc.
“Thời gian sau, tôi làm mất điện thoại và đổi số điện thoại, nhưng địa chỉ email, địa chỉ nhà, địa chỉ cơ quan đã cung cấp cho TPBank trước đó không thay đổi và vẫn được sử dụng đến thời điểm hiện tại. Thực tế, tôi vẫn thường xuyên nhận được email mang tính chất quảng cáo, cảnh báo của TPBank mà không nhận thêm được bất kỳ email nào thông báo nợ từ địa chỉ hộp thư điện tử của TPBank, nên tôi đã chắc chắn việc tất toán đóng thẻ của mình thành công” chị Trinh cho hay.
Trong suốt giai đoạn 2016–2024, chị Trinh nhiều lần vay vốn tại các ngân hàng khác, trong đó có Agribank, và liên tục kiểm tra CIC nhưng không hề phát hiện nợ xấu tại TPBank.
🚨 Nợ “từ trên trời rơi xuống”, nhảy thẳng nhóm 5
Bước ngoặt gây sốc xảy ra vào tháng 5/2024, khi Agribank thông báo khoản vay của chị Trinh bị chuyển nhóm nợ xấu nhóm 5 do dữ liệu cập nhật từ TPBank theo báo cáo CIC ngày 16/5/2024. Khoản dư nợ quá hạn được xác định là 20 triệu đồng, nhưng hậu quả kéo theo là yêu cầu tất toán khoản vay hơn 1 tỷ đồng trước ngày 31/5/2024.
“Tại sao đến thời điểm này lại xuất hiện khoản nợ xấu nhóm 5 tại TPBank?”, chị Trinh đặt câu hỏi và băn khoăn: "Tôi thực sự bất ngờ, thậm chí không tin vì hoàn toàn không có ý thức về khoản nợ này. Suốt 8 năm qua, tôi không hề biết có tồn tại nợ".
Đáng chú ý, ngay khi xuất hiện trên CIC khoản nợ không qua các nhóm trung gian mà nhảy vọt lên nhóm 5, nhóm nợ có khả năng mất vốn.
Phía ngân hàng lý giải rằng điều này là “hết sức bình thường”, do cách cập nhật dữ liệu theo quy định nội bộ. Tuy nhiên, cách giải thích này tiếp tục vấp phải nghi vấn từ phía khách hàng và giới chuyên gia.
❓ Ai chịu trách nhiệm cho “8 năm im lặng”?
Làm việc với TPBank, chị Trinh được cung cấp sao kê cho thấy ngân hàng đã tính lãi thấu chi quá hạn từ 24/12/2016. Đại diện ngân hàng cho biết: “Chỉ sau 9, 10 ngày nếu chậm thanh toán thì đã thể hiện trên hệ thống (CIC), tuy nhiên đối với các khoản nợ thấu chi thì sẽ không thể hiện. Cho đến gần đây có quy định mới thì 5 năm sau mới thể hiện”.
Lập luận này ngay lập tức bị phản bác bởi chính dòng thời gian: nếu nợ phát sinh từ 2016, thì chậm nhất 2022 phải xuất hiện trên CIC, không thể đợi đến tận 2024.
Về việc không gửi thông báo, không thu hồi nợ tại nhà hay cơ quan, TPBank cho rằng việc này phụ thuộc chi phí, với khoản nợ nhỏ thì “có phương án phù hợp”.
🧠 Dấu hiệu bất thường cần làm rõ
Theo TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính – ngân hàng: “Ngân hàng có nhiều phương tiện liên lạc với khách hàng để thông báo phát sinh nợ xấu… Trong trường không liên lạc được với khách hàng bằng điện thoại, ngân hàng phải tìm mọi cách để liên hệ với khách hàng qua các kênh khác để giải quyết khoản nợ xấu tránh để nhảy nhóm nợ”.
Ông cũng đặt vấn đề then chốt: “Cần có sự điều tra cặn kẽ là ngân hàng đã báo cho CIC khoản nợ xấu của khách hàng vào thời điểm nào. Tại sao bây giờ CIC mới thể hiện được thông tin nợ xấu?”
Nếu ngân hàng không báo CIC trong suốt nhiều năm, dẫn đến việc khách hàng vẫn được cấp tín dụng và sau đó bị rơi vào khủng hoảng tài chính, thì trách nhiệm thuộc về ai?
⚠️ Hệ lụy vượt xa một cá nhân
Thực tế, chị Trinh đã được Agribank duyệt vay 1,4 tỷ khi CIC chưa ghi nhận nợ xấu. Nhưng chỉ sau một lần cập nhật đột ngột, khoản vay bị “đóng băng” và buộc tất toán gấp, gây thiệt hại nặng nề.
Câu chuyện không chỉ dừng ở quyền lợi của một khách hàng, mà còn phơi bày rủi ro hệ thống nếu thông tin tín dụng không được cập nhật kịp thời, minh bạch và nhất quán.
Trong bối cảnh từng xảy ra những vụ việc “nợ nhỏ, lãi khổng lồ” kéo dài hàng chục năm, câu hỏi được đặt ra là: với trường hợp nợ chỉ được phát hiện sau 8 năm như thế này, liệu có thực sự bình thường?
