Thật ra đọc comment mạng xã hội mấy ngày nay mới thấy một bản tính rất lạ của một bộ phận người Việt: cứ ai làm lớn, làm khác, làm tiên phong là lập tức bị nghi ngờ, dè bỉu, thậm chí chê cười trước đã.

Ngày nào cũng đòi “kỷ nguyên vươn mình”, muốn Việt Nam hóa rồng châu Á, muốn có những tập đoàn tầm cỡ quốc tế, muốn có “sếu đầu đàn” dẫn dắt nền kinh tế. Nhưng đến khi có doanh nghiệp dám nghĩ ra cách huy động nguồn lực vàng trong dân thì phản ứng đầu tiên của nhiều người lại là… cười cợt.

Nói thật, đó mới là điều đáng suy ngẫm.

Bao năm nay, bài toán làm sao huy động hàng trăm tấn vàng nằm trong dân luôn là điều các nhà hoạch định chính sách đau đáu. Vàng nằm trong két sắt thì không tạo ra công ăn việc làm, không tạo ra hạ tầng, không tạo ra tăng trưởng. Nó là nguồn lực khổng lồ nhưng đang chưa được khai phóng

Và bây giờ, khi có một doanh nghiệp tư nhân đầu ngành như Vingroup thử mở ra một hướng đi mới — dùng uy tín thương hiệu, tài sản thật và hệ sinh thái thật để kích hoạt nguồn lực ấy — thì thay vì nhìn nhận tích cực, nhiều người lại chọn cách ngồi ngoài mỉa mai.

Điều buồn cười là những người chê nhiều nhất thường cũng chẳng phải người tham gia. Không có nổi vài cây vàng để xuống tiền, cũng không dám chịu bất kỳ rủi ro nào của thị trường, nhưng lại rất thích đóng vai “chiên gia vĩ mô” trên MXH.

Tôi có vài người bạn, có vài người họ hàng có vài chục đến non cả trăm cây vàng mà tuyệt nhiên không thấy họ đàm tiếu gì về Vinhomes mà trái lại những người này đang rất quan tâm đến Chính sách này của Vin. Họ đọc báo, tìm kiếm tin tức, nghe ngóng thêm động thái của Nhà nước

Rốt cục ai cũng có nhu cầu sở hữu 1 hoặc 1 vài căn nhà cả, nhà để ở, để lại cho con cháu, cho thuê, để tận hưởng niềm vui bên mái ấm gia đình

Đúng kiểu:
Người làm thật thì bị soi.
Người tạo giá trị thì bị dè bỉu.
Còn người không làm gì ngoài bấm điện thoại thì lại nghĩ mình thông minh hơn tất cả.

Tôi nghĩ phải công bằng mà nói rằng, muốn bước vào kỷ nguyên phát triển mới thì Việt Nam rất cần những doanh nghiệp như Vingroup — những đơn vị dám tiên phong, dám thử cái khó, dám đi trước thị trường. Không phải mô hình nào mới cũng thành công 100%, nhưng ít nhất họ đang hành động để giải một bài toán lớn của nền kinh tế.

Nghị quyết 68 nói nhiều tới việc phát huy vai trò kinh tế tư nhân, tạo ra các doanh nghiệp dẫn dắt quốc gia. Nhưng nếu xã hội cứ giữ tâm lý “ai ló đầu là kéo xuống”, ai làm lớn là mặc định nghi ngờ, thì sẽ rất khó để hình thành những tập đoàn đủ sức cạnh tranh toàn cầu.

Ngày xưa các cụ có “Tuần lễ vàng”, người dân góp vàng để dựng xây đất nước trong thời chiến. Còn hôm nay, doanh nghiệp tìm cách huy động vàng để phát triển kinh tế trong thời bình, lại có tài sản đảm bảo, có hợp đồng, có cơ chế hoàn trả và lợi ích rõ ràng — vậy mà vẫn bị chế giễu.

Đôi khi khác biệt giữa một quốc gia đi lên và một quốc gia mãi loay hoay chính là ở thái độ với những người tiên phong.

Người mở đường chưa chắc luôn đúng ngay từ bước đầu
Nhưng chắc chắn họ đáng được tôn trọng hơn những kẻ chỉ biết đứng ngoài cười cợt.