Trong báo cáo tài chính mới công bố, CTCP Đầu tư Thương mại SMC (SMC) gây chú ý khi không còn trích lập dự phòng đối với các khoản phải thu lớn từ nhóm doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Novaland (NVL) động thái hé lộ quá trình xử lý công nợ thông qua các thỏa thuận hoán đổi tài sản.
📉 Dự phòng “biến mất”, lợi nhuận được hoàn nhập
Tại thời điểm cuối quý IV/2025, SMC vẫn ghi nhận các khoản phải thu từ:
- CTCP Delta – Valley Bình Thuận: 440,7 tỷ đồng
- CTCP Đầu tư & BĐS Tường Minh: 41,1 tỷ đồng
- CTCP Đầu tư BĐS Long Hưng: 29,5 tỷ đồng
👉 Tổng giá trị gốc không thay đổi so với cuối quý III/2025. Tuy nhiên, khoản dự phòng hơn 188 tỷ đồng trước đó đã không còn xuất hiện trên bảng cân đối kế toán.
Song song, trên báo cáo kết quả kinh doanh, SMC hoàn nhập hơn 166 tỷ đồng chi phí dự phòng phải thu khó đòi trong năm 2025, đóng góp đáng kể vào lợi nhuận sau thuế.
🧾 Ban quản lý nợ đọng và chiến lược “dọn bảng cân đối”
Động thái hoàn nhập dự phòng diễn ra trong bối cảnh SMC thành lập Ban quản lý nợ đọng toàn hệ thống từ tháng 12/2025, với trọng tâm xử lý các khoản phải thu lớn, đặc biệt là công nợ liên quan đến nhóm Novaland.
Trước đó, ngày 20/12/2024, hai bên đã ký biên bản xác nhận công nợ kèm cam kết trả nợ. Đến giai đoạn tháng 3–4/2025, các thỏa thuận này bắt đầu được triển khai, hình thành nên các khoản phải thu đang được phản ánh trên báo cáo bán niên và cả năm.
🏢 Đổi nợ lấy bất động sản: Hợp đồng kèm quyền chọn
Theo thuyết minh báo cáo tài chính, SMC đã ghi nhận giá gốc bất động sản 278 tỷ đồng, tương đương khoảng 95% giá trị căn hộ tại các dự án thuộc nhóm công ty Novaland.
📌 Các giao dịch này được thanh toán bằng hình thức cấn trừ công nợ, thay vì dòng tiền thực.
Đáng chú ý, trong đó có:
- Hơn 163,7 tỷ đồng giá trị BĐS gắn với các hợp đồng mua bán nhà ở kèm thỏa thuận quyền chọn
- Thời hạn hiệu lực quyền chọn: đến ngày 10/3/2027
Theo thỏa thuận, SMC có quyền:
1️⃣ Chấm dứt và thanh lý hợp đồng mua bán
2️⃣ Hoặc chỉ định bên thứ ba nhận chuyển nhượng hợp đồng mua bán từ SMC
➡️ Đây được xem là cơ chế “đệm an toàn”, cho phép SMC linh hoạt xử lý tài sản nếu thị trường hoặc khả năng thanh khoản không như kỳ vọng.
📊 Các khoản mục liên quan tiếp tục phình to
Tính đến cuối năm 2025:
- Chi phí xây dựng cơ bản dở dang tăng lên 316 tỷ đồng
- Khoản trả trước cho người bán liên quan đến Novaland: 115 tỷ đồng
👉 Tổng giá trị các khoản mục liên quan đến nhóm Novaland lên tới khoảng 431 tỷ đồng, cho thấy mức độ gắn kết tài chính giữa hai bên vẫn còn lớn.
📈 Doanh thu giảm, lợi nhuận bật mạnh
Năm 2025, SMC ghi nhận:
- Doanh thu hợp nhất: 7.007 tỷ giảm 21,5%
- Lợi nhuận sau thuế: 185 tỷ tăng gấp nhiều lần cùng kỳ
📌 Doanh nghiệp hoàn thành 74% kế hoạch doanh thu, nhưng vượt hơn 6 lần mục tiêu lợi nhuận đề ra.
SMC cho biết, bức tranh trái chiều này đến từ:
- Thị trường thép vẫn trầm lắng, nhu cầu tiêu thụ thấp
- Quá trình tái cấu trúc, thu hẹp và chuyển nhượng các mảng sản xuất
- Thanh lý tài sản kém hiệu quả và đặc biệt là hoàn nhập dự phòng công nợ trong quý cuối năm
🔎 Góc nhìn tài chính
Việc “xóa sổ” dự phòng nợ xấu Novaland giúp bảng cân đối kế toán của SMC trở nên sáng sủa hơn trong ngắn hạn, đồng thời tạo cú hích cho lợi nhuận. Tuy nhiên, bản chất lợi nhuận vẫn gắn chặt với quá trình xử lý công nợ và tài sản bất động sản, thay vì đến từ hoạt động kinh doanh cốt lõi của ngành thép.
