Sau hơn một tháng tổng rà soát, Thanh tra TPHCM đã xác định phương án xử lý cho 70 trong tổng số 95 dự án đang gặp vướng mắc kéo dài trên địa bàn. Danh sách này có sự xuất hiện của nhiều doanh nghiệp bất động sản lớn như Novaland, Hodeco, Hà Đô, Becamex, NRC cùng nhiều chủ đầu tư khác.
Đây là kết quả từ 6 cuộc thanh tra chuyên đề được thực hiện theo Kế hoạch số 1158/KH-TTCP ngày 22/04/2026 của Thanh tra Chính phủ, tập trung vào các dự án tồn đọng, chậm triển khai trong nhiều năm thuộc lĩnh vực bất động sản, hạ tầng, khu công nghiệp và các công trình phục vụ dân sinh.
Theo kết quả công bố, trong 95 dự án được rà soát, có 12 dự án đã được tháo gỡ ngay trong quá trình thanh tra, 2 dự án đã hoàn tất thủ tục chấm dứt hoạt động, trong khi 11 dự án vẫn chưa thể tiếp tục triển khai do các nguyên nhân đặc thù.
Đáng chú ý nhất, 70 dự án còn lại đã được các cơ quan chức năng thống nhất hướng xử lý, mở ra cơ sở để tiếp tục tháo gỡ những điểm nghẽn pháp lý kéo dài.
Những “nút thắt” khiến hàng loạt dự án mắc kẹt
Qua quá trình kiểm tra, Thanh tra TPHCM cho rằng nguyên nhân khiến nhiều dự án bị đình trệ không đến từ một yếu tố đơn lẻ mà là sự cộng hưởng của nhiều vấn đề về pháp lý, đất đai, tài chính và thủ tục đầu tư.
Một trong những vướng mắc phổ biến nhất nằm ở việc chủ đầu tư triển khai dự án khi hồ sơ pháp lý chưa hoàn thiện đầy đủ. Một số doanh nghiệp đã ký hợp đồng mua bán, huy động vốn từ khách hàng trong khi các thủ tục về đất đai, xây dựng hoặc nghĩa vụ tài chính với Nhà nước chưa hoàn tất.
Hệ quả là nhiều người dân đã nhận nhà, sử dụng ổn định trong thời gian dài nhưng vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu.
Bên cạnh đó, vấn đề xác định nghĩa vụ tài chính về đất cũng là điểm nghẽn lớn. Nhiều dự án kéo dài qua nhiều giai đoạn, trong khi chính sách về đất đai, đầu tư và xây dựng liên tục thay đổi, khiến việc xác định tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và các khoản nghĩa vụ liên quan mất nhiều thời gian.
Ngoài ra, sự thiếu đồng bộ giữa quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng và quy hoạch đô thị cũng khiến nhiều dự án phải điều chỉnh nhiều lần. Mỗi lần thay đổi lại kéo theo quá trình rà soát lại toàn bộ hồ sơ pháp lý.
Công tác giải phóng mặt bằng cũng là một trong những nguyên nhân khiến không ít dự án bị đình trệ nhiều năm, dù đã hoàn thành một phần thủ tục đầu tư.
Theo Thanh tra TPHCM, sự chồng chéo giữa nhiều nhóm vấn đề khiến hồ sơ phải qua nhiều cấp, nhiều sở ngành, kéo dài thời gian xử lý.
Loạt “ông lớn” bất động sản nằm trong diện rà soát
Trong danh sách dự án được xem xét tháo gỡ, nhiều doanh nghiệp lớn trên thị trường bất động sản cũng được nhắc đến.
Novaland (NVL) xuất hiện với dự án Khu chung cư cao tầng tại lô số 6 thuộc Khu đô thị phát triển An Phú, do Công ty CP Bất động sản Nova Lexington làm chủ đầu tư.
Hodeco (HDC) có các dự án được rà soát như Khu nhà ở khách sạn phía Đông đường 3/2 (Hodeco Seavillage), dự án nhà ở xã hội Hodeco cùng một số dự án khác tại khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu cũ.
Tập đoàn Hà Đô (HDG) được xem xét thông qua dự án xây dựng mới Trường THCS tại Khu chung cư Hà Đô trên đường Ba Tháng Hai.
NRC (NRC), tiền thân là Bất động sản Netland, cũng có dự án nằm trong danh sách với khu chung cư kết hợp thương mại dịch vụ thuộc khu nhà ở phía Đông rạch Thủ Lựu.
Becamex (BCM) được nhắc tới với dự án BOT đường Mỹ Phước - Tân Vạn, dự án có tổng mức đầu tư dự kiến hơn 20.000 tỷ đồng nhưng nhiều năm chưa thể triển khai.
Ngoài ra, nhiều dự án liên quan đến VSIP, Intresco, Gotec, PV Gas, Sabeco HP, Cowaelmic, Hương Sen, Tung Ho, An Gia Hưng, Tân Mai, Nam Tân Uyên, Khu công nghiệp Dầu khí Long Sơn… cũng nằm trong diện rà soát.
Không chỉ doanh nghiệp, cơ quan quản lý cũng có phần trách nhiệm
Một điểm đáng chú ý trong kết quả thanh tra là việc xác định nguyên nhân chậm trễ không hoàn toàn xuất phát từ phía doanh nghiệp.
Theo Thanh tra TPHCM, sự thay đổi liên tục của hệ thống pháp luật về đất đai, đầu tư, xây dựng và nhà ở trong nhiều năm khiến việc xác định quy định áp dụng cho các dự án kéo dài trở nên phức tạp.
Bên cạnh những trường hợp doanh nghiệp chưa hoàn thiện thủ tục nhưng đã triển khai dự án, cũng có nhiều dự án bị ảnh hưởng bởi quá trình phối hợp giữa các cơ quan quản lý chưa đồng bộ.
Một số sai sót phát sinh từ giai đoạn đầu chưa được xử lý kịp thời, trong khi tâm lý thận trọng, e ngại trách nhiệm trong việc giải quyết các tồn tại lịch sử cũng khiến nhiều dự án tiếp tục rơi vào trạng thái “treo”.
Thanh tra TPHCM nhấn mạnh nguyên tắc xử lý là không hợp thức hóa sai phạm, nhưng đồng thời phải đảm bảo quyền lợi hợp pháp của Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.
Việc tháo gỡ các dự án tồn đọng được kỳ vọng sẽ giúp khơi thông nguồn lực đất đai, giảm lãng phí tài nguyên, cải thiện môi trường đầu tư và tạo thêm động lực cho thị trường bất động sản TPHCM trong giai đoạn mới.
