1. BoJ quyết định tăng lãi suất lên mức cao nhất trong 30 năm
Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đã nâng lãi suất cơ bản từ 0,50% lên 0,75% trong cuộc họp chính sách tiền tệ kết thúc ngày 19/12/2025.
Đây là mức lãi suất cao nhất được ghi nhận kể từ giữa những năm 1990, phản ánh sự thay đổi rõ rệt trong tư duy điều hành chính sách của BoJ sau hàng thập kỷ ưu tiên kích thích tăng trưởng thông qua lãi suất thấp và nới lỏng tiền tệ mạnh mẽ.
Động thái này diễn ra sau khi BoJ chính thức chấm dứt chính sách lãi suất âm vào năm 2024 và từng bước thu hẹp các biện pháp nới lỏng trước đó. Lần tăng lãi suất mới nhất là đợt nâng thứ tư trong chu kỳ bình thường hóa, cho thấy BoJ đang chủ động điều chỉnh chính sách để thích ứng với bối cảnh kinh tế mới, thay vì chỉ phản ứng thụ động trước các cú sốc bên ngoài.
Việc tăng lãi suất cũng phản ánh cam kết rõ ràng của BoJ đối với mục tiêu lạm phát 2%. Trong bối cảnh giá cả duy trì trên ngưỡng mục tiêu trong thời gian dài và kỳ vọng lạm phát đang dần ổn định, BoJ đánh giá rằng nền kinh tế Nhật Bản đã đủ khả năng hấp thụ mức lãi suất cao hơn mà không gây tổn hại nghiêm trọng đến tăng trưởng.
2. Tác động của quyết định tăng lãi suất của BoJ đến thị trường tài chính
Ngay sau quyết định của BoJ, lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản kỳ hạn 10 năm đã vượt mốc 2%, mức cao nhất trong hơn ba thập kỷ.
Diễn biến này phản ánh kỳ vọng của thị trường về môi trường lãi suất cao hơn trong thời gian tới, đồng thời cho thấy nhà đầu tư đang điều chỉnh lại định giá tài sản phù hợp với chính sách tiền tệ mới.
Trái ngược với kỳ vọng thông thường, đồng yên Nhật không ghi nhận mức tăng mạnh sau khi lãi suất được nâng. Đồng yên giảm khoảng 1,4% so với USD và hơn 1,3% so với euro, cho thấy thị trường vẫn nghi ngờ tốc độ và quy mô các đợt tăng lãi suất tiếp theo. Khoảng cách lãi suất giữa Nhật Bản và các nền kinh tế lớn vẫn còn đáng kể, hạn chế đà phục hồi của đồng nội tệ.
Thị trường chứng khoán phản ứng tương đối ổn định trước quyết định này. Chỉ số Nikkei 225 biến động trong biên độ hẹp, trong khi nhiều thị trường toàn cầu duy trì xu hướng tích cực. Điều này cho thấy việc BoJ tăng lãi suất đã phần lớn được dự báo trước, giúp hạn chế các cú sốc lớn đối với tâm lý nhà đầu tư.
3. Động lực chính tác động đến quyết định tăng lãi suất của BoJ đến từ lạm phát dai dẳng và tăng trưởng tiền lương
Một trong những yếu tố then chốt thúc đẩy BoJ hành động là lạm phát duy trì trên mục tiêu trong thời gian dài. Chỉ số CPI cốt lõi của Nhật Bản đã liên tục vượt mức 2% trong hơn ba năm, phản ánh áp lực giá cả không còn mang tính tạm thời mà đã lan rộng trong nền kinh tế.
Song song với đó, tăng trưởng tiền lương đang trở thành động lực quan trọng hỗ trợ lạm phát. Các doanh nghiệp lớn tại Nhật Bản được ghi nhận tiếp tục tăng lương nhằm thu hút và giữ chân lao động trong bối cảnh dân số già hóa và thiếu hụt nhân lực. Xu hướng này giúp củng cố niềm tin rằng vòng xoáy giá - lương có thể được duy trì ổn định.
BoJ cũng đánh giá rủi ro đối với tăng trưởng kinh tế là ở mức có thể kiểm soát. Dù lãi suất cao hơn có thể làm chậm chi tiêu và đầu tư trong ngắn hạn, tăng trưởng GDP của Nhật Bản được kỳ vọng vẫn duy trì ở mức khiêm tốn nhưng ổn định, đủ để hỗ trợ quá trình bình thường hóa chính sách tiền tệ.
4. Triển vọng chính sách tiền tệ trong thời gian tới
BoJ cho biết sẽ tiếp tục theo dõi sát sao dữ liệu kinh tế, đặc biệt là lạm phát, tiền lương và tiêu dùng nội địa, để quyết định các bước đi tiếp theo. Việc tăng lãi suất trong tương lai không được xem là tự động mà sẽ phụ thuộc vào mức độ bền vững của đà tăng giá và tăng trưởng thu nhập.
Ngân hàng trung ương cũng bày tỏ quan ngại trước biến động trên thị trường ngoại hối. Đồng yên yếu kéo dài có thể làm gia tăng chi phí nhập khẩu và gây thêm áp lực lạm phát, buộc BoJ phải cân nhắc thận trọng giữa mục tiêu ổn định giá và ổn định thị trường tài chính.
Về dài hạn, Nhật Bản đang bước vào giai đoạn chuyển đổi quan trọng sau nhiều năm duy trì chính sách tiền tệ siêu nới lỏng. Nếu các điều kiện kinh tế tiếp tục ủng hộ, lãi suất có thể được điều chỉnh tăng dần, đánh dấu sự thay đổi căn bản trong cách thức điều hành chính sách của BoJ.
KẾT LUẬN
Việc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản nâng lãi suất lên 0,75%, mức cao nhất trong 30 năm, đánh dấu bước ngoặt lớn trong chính sách tiền tệ của quốc gia này. Quyết định phản ánh niềm tin ngày càng tăng vào sự ổn định của lạm phát và tăng trưởng tiền lương, đồng thời mở ra một giai đoạn mới với nhiều thách thức và cơ hội cho nền kinh tế Nhật Bản. Trong bối cảnh toàn cầu còn nhiều bất định, các bước đi tiếp theo của BoJ sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng đối với thị trường tài chính khu vực và thế giới.
