Tháng 12/2017, thông qua Vietnam Beverage, ThaiBev của tỷ phú Charoen Sirivadhanabhakdi đã chi khoảng 110.000 tỷ đồng (4,84 tỷ USD) để sở hữu 53,59% vốn Sabeco.
Đây là thương vụ thoái vốn nhà nước lớn nhất lịch sử thị trường chứng khoán Việt Nam, một cú đặt cược khổng lồ cả về tài chính lẫn tham vọng địa chính trị ngành đồ uống.
ThaiBev chấp nhận mức giá cao chưa từng có, với kỳ vọng biến Sabeco thành “cửa ngõ” để bành trướng ra ASEAN, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào thị trường nội địa Thái Lan vốn đã dần bão hòa.
👑 Giấc mộng “Vua bia” Đông Nam Á
Thời điểm đó, Sabeco được ví như “viên ngọc quý” 140 năm tuổi, nắm thị phần áp đảo tại Việt Nam, một trong những thị trường tiêu thụ bia năng động nhất khu vực.
Bài toán chiến lược của ThaiBev khá rõ ràng: tích hợp hệ thống phân phối sâu rộng của Sabeco vào hệ sinh thái khu vực, tận dụng đà tăng trưởng của tầng lớp trung lưu và văn hóa tiêu dùng bia mạnh mẽ của người Việt để tạo cú hích dài hạn.
Mọi thứ khi ấy đều mang màu của tăng trưởng.❓
🌫 2025: Khi bức tranh đổi màu
Gần 8 năm sau, gam màu tài chính đã trầm xuống. Năm 2025, doanh thu Sabeco giảm 19%, còn 25.888 tỷ đồng. Báo cáo hợp nhất của ThaiBev ghi nhận doanh thu từ thị trường Việt Nam giảm gần 7.000 tỷ đồng so với cùng kỳ.
Ngành bia Việt Nam chịu tác động kép:
- Nghị định 100 siết chặt nồng độ cồn, thay đổi hành vi tiêu dùng.
- Xu hướng “bớt nhậu”, ưu tiên sức khỏe ngày càng rõ nét.
- Thiên tai, bão lũ và sức mua suy yếu.
ThaiBev thừa nhận môi trường kinh doanh tại Việt Nam đang đối mặt nhiều bất định, dư địa tăng trưởng không còn “mở rộng vô hạn” như những dự phóng năm 2017.
🧾 Gián đoạn kênh phân phối truyền thống
Sabeco còn chịu ảnh hưởng từ việc bắt buộc áp dụng hóa đơn điện tử, khiến nhiều hộ kinh doanh nhỏ lẻ, vốn là kênh tiêu thụ chủ lực, tạm ngưng hoạt động.
Doanh nghiệp buộc phải dịch chuyển trọng tâm sang kênh thương mại hiện đại, nơi biên lợi nhuận và chi phí vận hành lại là một bài toán khác.
📉 Khoản đầu tư mất giá mạnh
Với thị giá cổ phiếu SAB quanh 48.800 đồng, giá trị thị trường khoản đầu tư của ThaiBev ước tính đã giảm khoảng 70% so với giá vốn ban đầu, tương đương mức “bốc hơi” định giá khoảng 3,5 tỷ USD trên sổ sách.
Từ một thương vụ mang tính biểu tượng, bài toán hoàn vốn nay trở nên dài hơi và phức tạp hơn dự tính.
💸 Áp lực từ khoản vay 5 tỷ USD
Để thực hiện thương vụ, ThaiBev đã vay gần 5 tỷ USD với lãi suất 2,5–3%. Đến năm 2025, tổng chi phí lãi vay ước tính gần 17.900 tỷ đồng.
Trong khi đó, tổng cổ tức tiền mặt nhận từ Sabeco sau 8 năm khoảng 14.090 tỷ vẫn chưa đủ bù đắp chi phí lãi vay.
Điều này lý giải vì sao Sabeco duy trì chính sách cổ tức tiền mặt cao (35–50%) suốt nhiều năm, đảm bảo dòng tiền “chảy ngược” về tập đoàn mẹ. Tính đến nay, hơn 14.000 tỷ đồng cổ tức đã được chuyển về Thái Lan.
Sabeco hiện nắm gần 21.000 tỷ đồng tiền mặt, một “con bò sữa” tài chính ổn định, hơn là một mũi nhọn tăng trưởng bùng nổ.
🔧 Thắt lưng buộc bụng và tái cấu trúc
Dù doanh thu giảm sâu, lợi nhuận năm 2025 của Sabeco vẫn tăng nhẹ 2% nhờ cắt giảm chi phí quyết liệt và giá nguyên liệu hạ nhiệt.
Song song đó, ThaiBev đang tiến hành tái cấu trúc, hợp nhất công ty con và ra mắt sản phẩm mới nhằm tối ưu hiệu suất và bảo vệ biên lợi nhuận.
❓ Tương lai nào cho “Vua Bia”?
Thương vụ từng được ca ngợi là biểu tượng của dòng vốn ngoại vào Việt Nam nay bước vào giai đoạn thử thách. Lộ trình hoàn vốn kéo dài hơn dự tính, trong bối cảnh ngành bia khu vực thay đổi cấu trúc tiêu dùng.
Dù vậy, ThaiBev vẫn giữ quan điểm nắm giữ dài hạn và xem Sabeco là tài sản chiến lược tại Đông Nam Á, một khoản đầu tư không chỉ đo bằng lợi nhuận ngắn hạn, mà còn bằng vị thế thị trường và ảnh hưởng khu vực.
Giấc mộng “Vua bia” chưa khép lại. Nhưng con đường để chạm tới nó giờ đây không còn trải đầy bọt vàng như ngày đầu thâu tóm. 🍺
