Tháng 7 vừa qua, doanh số xe điện (EV) tại Trung Quốc giảm lần đầu tiên so với tháng trước sau nhiều tháng tăng trưởng mạnh. Tổng doanh số, bao gồm xe du lịch và xe thương mại, giảm 5%, còn 1,26 triệu chiếc, theo CAAM.
Nguyên nhân chính: Bắc Kinh siết cuộc chiến giá cả. Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin cảnh báo các nhà sản xuất hạ giá sẽ phải chịu phạt. Các đợt giảm giá khốc liệt trước đó bị thu hẹp lại, người tiêu dùng nhạy cảm với giá nên tạm dừng mua sắm.
Theo JPMorgan, mức giảm giá trung bình của xe điện và xe xăng hạ xuống 16,7% trong tháng 7, so với 17,4% tháng 6. Tian Maowei (Yiyou Auto Service, Thượng Hải) nhận xét: “Ngành công nghiệp bùng nổ một thời khó duy trì đà tăng vài tháng tới. Người mua quyết định dựa vào các đợt giảm giá lớn.”
Hiện tại, chỉ BYD, Li Auto và Aito (Huawei hậu thuẫn) là những nhà sản xuất còn có lãi. Các hãng khác phải hạ giá hoặc đối mặt nguy cơ thua lỗ.
Tuy nhiên, nhìn chung 7 tháng đầu năm 2025 vẫn tăng trưởng:
- Tổng doanh số xe điện đạt 8,22 triệu chiếc, tăng 38,5% so với cùng kỳ
- Tỷ lệ sử dụng xe điện đạt 48,7%, so với 43,8% cùng kỳ năm trước
=> Xe điện dưới 100.000 nhân dân tệ (~13.925 USD), trang bị tự lái cơ bản vẫn bán chạy vì giá hợp lý. Fitch Ratings dự báo: nhu cầu có thể suy yếu từ tháng 7 đến tháng 9 nhưng sẽ phục hồi cuối năm khi các khoản giảm thuế hết hạn.
Hiện xe điện được miễn 10% thuế bán hàng từ đầu 2024, nhưng từ 2026 sẽ chịu 5% và từ 2028 là 10%.
Bên cạnh đó, Trung Quốc đã đầu tư hơn 390 tỷ nhân dân tệ (58,3 tỷ USD) vào xe năng lượng mới 2009-2017, biến NEV thành ngành chiến lược “Made in China 2025”. Chính sách thành công trong phát triển ngành nhưng dẫn đến dư thừa công suất. Chính phủ chiếm hơn 42% doanh số NEV. Dư thừa này tạo ra cạnh tranh giá gay gắt, tương tự ngành pin mặt trời.
Chiến lược giá còn thể hiện khác biệt trong xuất khẩu:
- BYD Dolphin: 7.700-10.000 USD tại Trung Quốc, 38.700 USD tại Hà Lan (+174%)
- Các mẫu khác cũng gần gấp đôi giá ở châu Âu, giúp các hãng bù lỗ trong thị trường nội địa.
Cuộc chiến giá tại Trung Quốc đang hạ nhiệt, doanh số xe điện tạm sụt, nhưng ngành vẫn tăng trưởng nửa đầu năm. Thị trường trong nước tạm đứng yên, còn xuất khẩu là cứu cánh giúp các nhà sản xuất duy trì lợi nhuận.
