GIẢI MẬT PHENIKAA: ÍT AI NGỜ MỘT TẬP ĐOÀN ĐÁ THẠCH ANH ĐANG ÂM THẦM LÀM XE TỰ LÁI

Khi nói đến xe tự lái tại Việt Nam, phần lớn mọi người nghĩ ngay tới VinFast. Nhưng ít ai biết rằng Phenikaa – tập đoàn nổi tiếng với đá thạch anh Vicostone – cũng đã âm thầm nghiên cứu công nghệ này suốt nhiều năm và đang chuẩn bị bước vào giai đoạn thử nghiệm thực tế quy mô lớn.

Phenikaa được dẫn dắt bởi doanh nhân Hồ Xuân Năng, hay còn gọi là Năng Do Thái , khởi đầu nổi bật với Vicostone và từng bước xây dựng hệ sinh thái công nghiệp – công nghệ – giáo dục – nghiên cứu.

Năm 2021, Phenikaa-X ra mắt xe điện tự hành Level 4 do đội ngũ kỹ sư Việt Nam phát triển. Xe có thể tự xây dựng đường đi, nhận diện người và phương tiện, giảm tốc, tránh vật cản, phanh khẩn cấp và định vị trên bản đồ 3D.

Năm 2022, xe được đưa ra khỏi khuôn viên trường đại học để thử nghiệm trên đường tại Thành phố mới Bình Dương, kết nối Trung tâm Hành chính với khu thương mại Hikari. Người dân có thể theo dõi vị trí xe qua ứng dụng BusMap.

Tháng 8/2026, Hà Nội chính thức cho phép Phenikaa-X thử nghiệm có kiểm soát trong 24 tháng tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc và Đại học Quốc gia Hà Nội. Đây không còn là một mẫu xe trình diễn, mà là cả hệ thống gồm xe buýt tự hành, robotaxi, robot giao hàng và robot dọn vệ sinh.

Cụ thể, robotaxi và robot giao hàng sẽ chạy trên mạng lưới đường dài khoảng 11,5 km tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc. Xe buýt tự hành vận hành trên tuyến khoảng 2,8 km tại Đại học Quốc gia Hà Nội, phục vụ sinh viên di chuyển giữa ký túc xá, giảng đường, khu học quân sự và bến xe buýt.

Trong 12 tháng thử nghiệm công khai, Phenikaa dự kiến phục vụ khoảng 40.000–50.000 lượt khách bằng xe buýt tự hành và 20.000–35.000 lượt bằng robotaxi. Tốc độ tối đa không quá 40 km/h, có người giám sát an toàn và chưa thu phí thương mại.

CÔNG NGHỆ CỦA PHENIKAA CÓ GÌ?

Phenikaa-X tự phát triển toàn bộ phần mềm tự hành và hệ thống quản lý đội xe, đồng thời hợp tác với Alpha Asimov thiết kế phần cứng. Các phương tiện sử dụng LiDAR, camera, radar, cảm biến quán tính IMU, GNSS và bản đồ 2D–3D độ chính xác cao.

Doanh nghiệp đang đi theo hai hướng:

Hệ thống LiDAR kết hợp HD Map và thuật toán dựa trên luật để bảo đảm an toàn, dễ kiểm tra và truy vết.

AI End-to-End trên nền tảng NVIDIA DRIVE, dự kiến phát triển sâu hơn sau khi tích lũy đủ dữ liệu giao thông thực tế tại Việt Nam.

Đáng chú ý, Phenikaa-X đã sở hữu bằng độc quyền sáng chế đối với robot giao hàng chặng cuối tại Việt Nam. Điều này cho thấy doanh nghiệp không chỉ nhập thiết bị về lắp ráp, mà thực sự muốn làm chủ một phần công nghệ lõi.

mô hình của Phenikaa hiện nghiêng nhiều hơn về robot tự hành và hệ thống giao thông tự động, không tập trung sản xuất ô tô điện đại chúng như VinFast. Các sản phẩm gồm robotaxi, xe buýt tự hành, robot giao hàng và robot dọn vệ sinh, phù hợp triển khai trước trong khu đô thị, trường đại học, khu công nghiệp, sân bay và resort. Nói ngắn gọn: VinFast lấy chiếc ô tô điện làm trung tâm, còn Phenikaa lấy công nghệ tự hành và robot làm trung tâm.

Mô hình gần Phenikaa nhất là WeRide của Trung Quốc. Doanh nghiệp này không tập trung bán ô tô cá nhân mà phát triển một nền tảng tự hành dùng chung cho robotaxi, Robobus, Robovan giao hàng và Robosweeper vệ sinh đường phố — gần như trùng với bốn nhóm phương tiện Phenikaa-X đang thử nghiệm tại Hòa Lạc. WeRide đã mở rộng hoạt động tới hơn 60 thành phố thuộc 13 quốc gia, cho thấy mô hình “một công nghệ lõi, nhiều loại robot” hoàn toàn có khả năng thương mại hóa

Ở mảng logistics, Phenikaa cũng có nét tương đồng với Neolix, doanh nghiệp chuyên triển khai xe giao hàng tự hành cho khu đô thị, sân bay, khu công nghiệp, siêu thị và chuỗi cung ứng. Neolix cho biết đã có giấy phép vận hành tại hơn 280 thành phố, chứng minh robot giao hàng có thể tạo doanh thu sớm hơn robotaxi vì tuyến đường đơn giản, tốc độ thấp và rủi ro pháp lý nhỏ hơn

Lợi thế của Phenikaa nằm ở mô hình doanh nghiệp – đại học – nghiên cứu: có nguồn lực tài chính từ công nghiệp, nhân lực từ Đại học Phenikaa và Phenikaa-X làm nhiệm vụ thương mại hóa công nghệ. Con đường thực tế nhất không phải đối đầu trực diện với Tesla hay Waymo, mà bắt đầu từ xe buýt, giao hàng và vệ sinh tự hành trong khuôn viên khép kín; tích lũy dữ liệu, hoàn thiện công nghệ rồi mới mở rộng dần sang robotaxi và giao thông đô thị.

Việc VinFast và Phenikaa đồng thời phát triển phương tiện tự hành cho thấy Việt Nam đang từng bước hình thành năng lực nội địa trong một ngành công nghiệp có giá trị gia tăng cao, kết nối ô tô điện, AI, robot, bản đồ số và hạ tầng đô thị thông minh. Nếu quá trình thử nghiệm hoàn tất và hành lang pháp lý sớm được tháo gỡ, kỳ vọng những phương tiện tự hành “Made in Vietnam” sẽ sớm được đưa vào vận hành, trước hết tại khu đô thị, trường đại học, khu công nghiệp, sân bay và các tuyến giao thông kiểm soát.

Cre : Thăng Long Official